Şebinkarahisar ve Yöresi İnternet Haber Gazetesi

             Dil bir toplumun gelişmesi ile birlikte gelişen,ülke  kültürünün de ölçüsü olan önemli unsurlardan biridir. Kendi dilinde ilerlemeler yapamayan, kültürel gelişmesinin her basamağında dilinin olanaklarını geliştiremeyen toplumlar özgün ilerlemeler sağlayamıyorlar. Ulusumuz/toplumumuz zaman zaman dil ile ilgili sıkıntılı dönemler geçirmiş ve geçirmektedir. Yaşadığımız hızlı kültür değişimlerinden dilimiz de olumsuz şekilde etkilenmektedir.

             Kültürümüzün en önemli öğelerinden olan dilimize,hele de eğitimli olanlar tarafından özen gösterilmemesi, dilini seven, korunmasını ve gelişmesini isteyenler için üzüntü kaynağı olmaktadır. Kültürü ilgilendiren her konunun Üniversitelerimizin çatısı altında en iyi şekilde işlenmesini istemek ve beklemek doğaldır. Bilimin, dilin, sanatın, yaşama ilişkin her konunun Üniversite çatısı altında en iyi şekilde örneklenmesi doğal bir beklentidir. Bilim dilinde, en sorunlu olarak görülen Sağlık Bilimleri dilinin Türkçeleştirilmesi çalışmaları çoğu sağlık bilimciler tarafından coşku ile desteklense de, Türkçe karşılıkları olan ya da Türkçeleştirilmiş terimlerin kullanılmasında aynı oranda istekli ve başarılı olamadığımız açıktır. Sonuçta, Türkçeleştirme eğilimleri yalnızca kuru bir istek olarak kalıyor.

              Bilim dillerinde kullanılan terimlerin olduğunca Türkçeleştirilmesi için Türkiye Bilimler Akademisinin (TÜBA) kapsamlı bir çalışması sanıyorum bitirilme aşamasındadır. Bu önemli çalışmanın ürünlerinin ne kadar etkili olacağı merak konusudur.

              Sağlık kurumlarımızda halkımıza hizmet vermek için bulunan, hasta bakılan birimlere klinik(Fransızca bir sözcük),çeşitli hastalıkların bakıldığı kliniklere de poliklinik dendiğini zorunlu olarak hepimiz öğrendik. Uygulamada tam da böyle kullanılmasa da sözlük karşılığı olarak klinik ve poliklinik sözcüklerinin, halkın diline uygun karşılığını bularak insanımıza öğretemedik.

               Dilimizde olmadığı için yabancı dillerden ödünç alarak kullanmak zorunda kaldığımız terimleri ya da sözcükleri dilimize kimler kazandıracaktır. Belki, bu işi yapsın diye dilcilerden beklentimiz var, ama terim ya da sözcüğü kullanan bilim dallarının çalışanları birinci sırada sorumlu değil midir? Sanıyorum dillerinin gelişmesini ve bilim dili halinde zenginleşmesini isteyen ulusların sorumluluk taşıyan bilimcileri için bu iş bir görevdir. Bizde bu görev hakkı ile yerine getiriliyor mu? sorusuna olumlu bir yanıt almamız çok zor. Üstelik bu görevi üstlenmek isteyenlerin,  küçümsenip meslektaşlarınca dışlanmaya çalışıldığı da görülmüştür. 

              Tıp ve Diş hekimliği Fakültelerinin Bilim ve Anabilim Dallarının Adlarını sayarsak bu alanlarda çalışan etkili ve yetkili kişilerin görevlerini ne kadar yerine getirdikleri  (!) konusunda bir fikrimiz oluşacaktır. Bunun için ünlü bir tıp fakültemizin‘’İletişim Rehberi ‘’içindeki birimlerin –tabelâ- isimlerine bakalım :Ayniyat saymanlığı…Enfeksiyon kontrol komitesi…Mediko sosyal merkezi…Amfiler amirliği…Anesteziyoloji ve reanimasyon…Algoloji…Biyofizik…Endokrinoloji…Gastro hepatoloji…Pediatri…İmmunoloji…Neonatoloji…Pediyatrik alerji…Pediyatrik enfeksiyon…Nefroloji…Pediyatrik onkoloji ve hematoloji…Deontoloji…Dermatoloji…Farmakoloji…Rehabilitasyon…Bioistatistik ve Demografi…Histoloji ve embriyoloji…Diabet…Romatoloji…Jinekoloji…Perinatoloji…Reprodüktif endokrinoloji…İn vitro fertilizasyon…Mikoloji…Parazitoloji…Viroloji…Elektrodiagnostik Nöroloji…Nöromüsküler hastalıklar…Multiplskleroz ve myelin hastalıkları…Nöroşirurji…Jinekopatoloji…Nöropatoloji…Plastik ve rekonstrüktif cerrahi…Konsültasyon-lyazon psikiyatrisi…Radiodiagnostik..Radyosyon onkolojisi…Tıbbi ekoloji ve hidroklimatoloji…Transplantasyon…Androloji…Hepato-pankreato biliyer sistem………Bütün bu okuyucuya yabancı gelen isimlendirmeler,halkımızdan kişilerin sağlıklarına kavuşabilmek için geldikleri sağlık kurumlarında anabilim dallarının kapılarının üzerinde yazılıdır.           

            İş bunlarla bitmiyor, Diş Hekimliği Fakültesinin bilim dallarının kapıları üzerinde yazılı olan yabancı isimler de halkımızın ve birçok eğitimli kişinin anlayabileceği cinsten değil: Oral diagnoz ve radyoloji… Protetik diş tedavisi… Total parsiyel protez… Pedodonti… Periodontoloji… Ortodonti… Oral implantoloji…Endodonti… Bu örnekleri üşenmeden ve sıkılmadan sonuna kadar dikkatle okuyabildiyseniz Türkçe’mizin neden bilim dili olmak ve işlerliğinin kazanılması yolunda engelleri olduğunu anlamış olacaksınız.           

            Büyük önderimiz Atatürk,’’ Ülkesini, yüksek bağımsızlığını korumasını bilen Türk ulusu, dilini de yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarmalıdır’’ demişti. Bizler bunun gereğini ne yazık ki yerine getiremiyoruz. Çağdaş bir toplum olmanın temel göstergelerinden birisi de gelişmiş, özgün yazı diline sahip olmaktır. Üniversitelerimizin kültürlü insanları Türkçe’mize özensizlik gösterirse başka kimlerden özen bekleyebiliriz. Doğrusu bu konuda umutlu olmak için kendimizi zorlamamız gerekiyor.